BİLDİRİ DETAY

Zeynep ZONP ÖZASLAN, Hülya BİLGİN
TOPLUMSAL CİNSİYET TEMELLİ ŞİDDET KAPSAMINDA YARDIM ARAMANIN KÜLTÜREL BELİRLEYİCİLERİ
 
Toplumsal cinsiyete dayalı şiddet, sosyoekonomik durumu veya etnik kökeni ne olursa olsun dünyadaki tüm kadınları yaygın olarak etkileyen ciddi sosyal bir problemdir. Birleşmiş Milletler Kadına Yönelik Şiddetin Ortadan Kaldırılmasına Dair Bildiri, “Cinsiyete Dayalı Şiddet” teriminin tanımını, “fiziksel, cinsel veya psikolojik zarara neden olan ya da sonuçlanması muhtemel olan, cinsiyete dayalı her türlü şiddet eylemi” olarak tanımlamıştır. Dünya genelinde her 3 kadından 1’i şiddet mağduru olmasına rağmen, Dünya Sağlık Örgütü’nün çok uluslu araştırma raporuna göre yardım arama oranı %4-27 arasında oldukça düşük bir değerdir. Literatürde travma ile ilgili yardım arama süreci üzerine oldukça az çalışma yer almaktadır. Yardım arayışı, travmaya bağlı acı çekmeyi azaltmayı hedefleyen sosyal bir olgudur. Bugüne kadar yapılan çalışmalar benliğe, şiddete ve diğerlerine yönelik sosyokültürel ve bireysel algıların yardım arayışının önemli yordayıcıları olduğunu göstermektedir. Ayrıca kültürel inançlar ve normlar da yardım arayışını etkilemektedir. İlgili literatür incelendiğinde, yardım arayışının oluşmasında içsel ve kişilerarası engellerin oluşturduğu kuramsal çerçeve ön plana çıkmaktadır. Yardım arama davranışı için durumun anlamı ve normalliğin bireysel tanımı önemlidir. Yardım arama bireysel olarak içsel, sosyal, profesyonel ve sistem düzeyinde toplumsal yapıya uygun olarak gerçekleşir. Yardım türlerine erişim sıklıkla, problemin önemi ve doğası, olası yardım kaynakları ve olası çareler hakkında farkındalık düzeyine ulaşan kişiye bağlı olarak katmanlı bir düzende ortaya çıkar. Literatürde yardım aramanın kültürel belirleyicilerine odaklanarak bireyi içinde bulunduğu kültürel yapı ile ele alan, travma ve şiddet deneyimi olan kadınların iyileşme sürecine aktif katılımlarını hedefleyen, farkındalık temelli girişimler bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Toplumsal Cinsiyet Temelli Şiddet, Travma, Kadın Ruh Sağlığı, Yardım Arama, Kültürel Belirleyiciler



 


Keywords: