BİLDİRİ DETAY

Fatma AYTAP, Kübra DEMİRCİ, Zülfünaz ÖZER
KRONİK HASTALIKLARDA GÖRÜLEN PSİKİYATRİK PROBLEMLER
 
Kronik hastalıklar genellikle yavaş ilerleyen, düzenli takip, tedavi ve bakım gerektiren geri dönüşümsüz olan sağlık sorunlarıdır. Hem dünyada hem de ülkemizde ölüme neden olan hastalıklar içinde kardiyovasküler hastalıklar, kanser, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ve diyabet ilk dört sırada yer almaktadır. Dünya Sağlık Örgütü’nün raporuna göre 2017 yılında iskemik kalp hastalıkları ve inme nedeniyle 15 milyon, kanser nedeniyle 8.8 milyon, KOAH nedeniyle 3.2 milyon ve diyabet nedeniyle 1.6 milyon kişi hayatını kaybetmiştir. Ülkemizde de meydana gelen ölüm sebepleri sırasıyla kalp hastalıkları, kanser, KOAH ve diyabet ilk sıralardadır. Kronik hastalıklardan dolayı bireylere uygulanan tedavinin yan etkileri, hastane yatışları, fiziksel aktivitelerde azalma, ağrı, beden imajının bozulması, sürekli birilerine bağımlı olma gibi nedenler psikiyatrik bozuklukların ortaya çıkmasına zemin hazırlamaktadır. Hastalarda üzüntü, öfke, çaresizlik, ümitsizlik, depresyon, endişe, korku ve anksiyete gibi psikiyatrik sorunlar yaşanmaktadır. Bu durum tedavi aşamalarının bilinmemesi ve hastalığın bireylerde ölümü çağrıştırmasından kaynaklanmaktadır. Ayrıca psikiyatrik sorunlar tıbbi hizmetlerin kullanımını artırarak sağlık maliyetlerini artırmakta, bireylerde uyum sorunlarına, yaşam kalitesinde bozulmaya, hastanın hastalıkla mücadelesini olumsuz etkileyerek mortalitenin artmasına neden olmaktadır. Kalp hastalıklarında kaygı bozukluğu, depresyon, deliryum, somatizasyon bozukluğu, psikoseksüel bozukluklar görülmekteyken, solunum sistemi hastalıklarında uyum güçlükleri, panik bozukluk, depresyon, kişilik değişikleri görülebilmektedir. Kanserli bireylerde uyum bozuklukları, anksiyete, depresyon, organik beyin sendromları ve kişilik bozuklukları; endokrin hastalıklarında deliryum, anksiyete, kişilik değişiklikeri, depresyon, şizofreni ve demans saptanmıştır. Bu faktörler hastalık yönetimini olumsuz etkileyerek hastalığı şiddetlendirebilmektedir. Hastalar psikososyal açıdan değerlendirilerek bireyselleştirilmiş bir bakım planı oluşturulmalı ve olası psikiyatrik hastalıklara karşı duyarlı olunmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Kronik Hastalıklar, Psikiyatrik Sorunlar, Depresyon



 


Keywords: